Nargile Folyosu Kömüre Yapışırsa Ne Yapılmalı?
Diğer kömürleri tepsiye aldıktan sonra yapışan kömür maşayla yanlarından tutulmalı ve çok küçük bir döndürme hareketiyle ayrılmayı bırakıp bırakmadığı kontrol edilmelidir. Folyo da kömürle birlikte hareket ediyorsa müdahale sürdürülmemelidir.
Nargile folyosu kömüre yapışıyor denildiğinde ilk akla gelen durum folyonun erimesi olabilir. Ancak görülen sorun çoğu zaman erimeden çok mekanik bir tutunmadır. Gevşeyen folyo kömürün ağırlığıyla aşağı doğru şekil değiştirebilir, genişleyen bir deliğin kenarı kömürün pürüzlü alt yüzeyine takılabilir veya kömürün altında biriken kül folyo yüzeyindeki kalıntıyla birleşebilir.
Bir başka ihtimal, lüle dolumunun folyonun altına gereğinden fazla yaklaşmasıdır. Folyo aşağı doğru çökerken alttaki yüzey de folyoya baskı yapıyorsa iki taraf arasında istenmeyen bir temas oluşabilir. Kömür kaldırıldığında folyonun üzerinde koyu, nemli veya düzensiz bir iz görülmesi bu olasılığın ayrıca değerlendirilmesini gerektirir.
Yapışmanın kaynağı belirlenmeden yalnızca kömürün yerini değiştirmek sorunu kalıcı olarak çözmez. Folyo gergin değilse yeni konuma alınan kömür de kısa süre sonra yüzeyi aşağı doğru bastırabilir. Delikler fazla genişse kömürün başka bir kenarı yeniden deliğe takılabilir. Dolum yüksekse folyonun farklı bir bölümü de alttaki yüzeyle temas edebilir.
Bu nedenle doğru müdahale üç ayrı karardan oluşur. Önce kömür folyodan zarar vermeden ayrılabiliyor mu kontrol edilir. Ardından folyonun eski gerginliğini koruyup korumadığı incelenir. Son olarak aynı kurulumla devam etmenin mi yoksa folyoyu tamamen yenilemenin mi daha doğru olduğuna karar verilir.
Kömür Folyoya Yapıştığında İlk Olarak Ne Yapılmalı?
Yapışan kömür fark edildiğinde ilk hareket kömürü kuvvetle yukarı çekmek olmamalıdır. Önce lüle üzerindeki diğer kömürler maşayla tepsiye alınır. Böylece folyo üzerindeki toplam ağırlık azalır ve sorunlu kömür hareket ettirilirken yüzeyin başka bir noktadan çökmesi önlenir.
Üst yüzeyde yalnızca yapışan kömür kalsın. Birden fazla kömür folyoya baskı yapmaya devam ederken kontrollü müdahale yapmak daha zor olur.
Maşa kömürün yan yüzeylerine yerleştirilmelidir. Kömürü üstten sıkıştırmak, parçalanmasına ve yüzeye daha fazla kırıntı bırakmasına neden olabilir.
Kömürü doğrudan yukarı kaldırmak yerine kendi ekseni çevresinde hafifçe döndürün. Amaç folyoyu çekmek değil, yüzeyler arasındaki tutunmayı kırmaktır.
Kömür döndürülürken folyo da birlikte yükseliyor veya lüle kenarından gevşiyorsa müdahaleye devam etmeyin. Kurulumun üst bölümünü yenilemek gerekir.
Kömür küçük bir hareketle ayrılırsa hemen aynı noktaya geri bırakılmamalıdır. Önce kömürün altındaki gevşek kül tepsi üzerinde alınmalı, ardından folyodaki temas noktası incelenmelidir. Yüzey düz duruyor, delikler uzamamış ve folyo lüle kenarındaki gerginliğini koruyorsa kömür daha sonra farklı bir konuma yerleştirilebilir.
Kömür ayrılmıyor veya folyo kömürle birlikte yukarı doğru kalkıyorsa bütün kömürler tepsiye alınmalıdır. Üst bölüm yeterince soğumadan folyo kenarlarından çekilmemeli, yeni delik açılmamalı ve yüzeye elle müdahale edilmemelidir. Soğuma sonrasında eski folyo çıkarılarak lüle ağzı ve dolum seviyesi yeniden kontrol edilmelidir.
Yırtığın üzerine ikinci bir folyo parçası koymak, delik düzenini ve yüzey gerginliğini eski haline getirmez. Üst üste gelen parçalar arasında boşluk kalabilir ve kömürün oturduğu yüzey düzensizleşebilir. Yırtık oluştuysa folyo bütünüyle yenilenmelidir.
Folyonun kömür kaldırılırken neden açıldığını ayrıca değerlendirmek için nargilede folyo neden yırtılır başlıklı rehber incelenebilir. Bu yazıdaki ana konu yırtılmanın bütün sebepleri değil, kömürle folyo arasında oluşan tutunmanın doğru biçimde yönetilmesidir.
Folyodaki İz Sorunun Kaynağını Nasıl Gösterir?
Kömür kaldırıldıktan sonra yalnızca kömürün altına değil, folyonun genel duruşuna bakılmalıdır. Yapışmanın oluştuğu yer, deliğin biçimi ve folyonun lüleye göre yüksekliği sorunun hangi aşamada başladığını gösterebilir. Aynı görüntü farklı nedenlerle oluşabildiği için tek bir işarete bakarak kesin hüküm vermek yerine birkaç belirti birlikte değerlendirilmelidir.
Merkezdeki çökme, genişleyen delik, nemli iz ve kenar gevşemesi aynı sorunun farklı sebeplerden oluşabileceğini gösterir.
Folyo başlangıçta yeterince gergin bağlanmamış veya kömür yüzeyin en az desteklenen bölümünde uzun süre kalmış olabilir. Özellikle merkezde oluşan belirgin çanaklaşma folyo gerginliğinin kontrol edilmesini gerektirir.
Delik başlangıçta gereğinden geniş açılmış olabilir. Ayrıca kömürün keskin bir köşesi deliğin kenarına oturarak kaldırma sırasında folyoyu çekmiş olabilir. Kör delici uçlar da folyoyu delmek yerine aşağı doğru bastırabilir.
Lüle dolumu folyonun altına fazla yaklaşmış, lüle ağzı yeterince temizlenmemiş veya yüzeydeki kalıntı delik çevresine taşınmış olabilir. Yeni kurulumda dolum yüksekliği ve lüle kenarı birlikte kontrol edilmelidir.
Folyo lüle çevresine eşit biçimde sarılmamış olabilir. Bir taraf sıkı, diğer taraf gevşek kaldığında kömürün ağırlığı merkezdeki yüzeyi o yöne doğru çekebilir ve yapışma yalnızca tek bölgede ortaya çıkabilir.
Delik düzenini değerlendirirken yalnızca delik sayısına bakmak yeterli değildir. Deliklerin çapı, aralarındaki mesafe ve açılırken folyonun aşağı doğru bastırılıp bastırılmadığı da yüzey dayanımını etkiler. Birbirine çok yakın açılmış geniş delikler, kömürün altında kalan folyo bölümünü zayıflatabilir.
Bu konunun ayrıntıları nargile folyo kullanımında delik sayısı ve boyutu rehberinde ayrıca ele alınmaktadır. Yeni kurulum hazırlanırken eski delik düzenini aynen tekrar etmek yerine, yapışmanın görüldüğü bölgedeki deliklerin büyüklüğü özellikle karşılaştırılmalıdır.
Lüle formuna ve kullanılan dolum yöntemine göre yüzey mesafesi değişebilir. Ancak kullanılan yöntem açıkça temas gerektirmiyorsa lüle içeriğinin folyoyu yukarı itmesi veya folyonun doluma baskı yapması istenen bir durum değildir.
Kuruluma Devam Edilip Edilemeyeceği Nasıl Anlaşılır?
Kömürün folyoya yapışması her durumda bütün kurulumun yenilenmesi gerektiği anlamına gelmez. Kömür kolayca ayrılmış ve folyo biçimini korumuşsa kontrollü biçimde devam edilebilir. Buna karşılık küçük bir yırtık bile oluşmuşsa yalnızca sızdırmazlığa bakmak yeterli değildir. Delik düzeni, yüzey yüksekliği ve kömürün dengeli durabileceği alan da değişmiş olabilir.
Kömür küçük bir döndürme hareketiyle ayrılmış, folyo onunla birlikte yükselmemiş ve lüle kenarında gevşeme oluşmamışsa yüzey yeniden kullanılabilir.
Delikler ilk biçimini korumalı, kömürün altında folyo parçası bulunmamalı ve dolum yüzeyi deliklerden yukarı çıkmamalıdır. Kömür aynı noktaya değil, sağlam kalan farklı bir kenar bölümüne yerleştirilmelidir.
Folyo kömürle birlikte kalkmış, ortası aşağı çökmüş veya lüle kenarından gevşemişse eski yüzey yüksekliği korunmuyor demektir. Bu durumda folyoyu sıcak halde yeniden germek doğru değildir.
Yırtık, uzayan delik, kömür altında kalan folyo parçası, koyu nemli yüzey veya dolumun deliklerden görünmesi de folyonun tamamen değiştirilmesini gerektirir.
Kuruluma devam edilmesine karar verilirse kömürün alt yüzeyindeki gevşek kül tepsiye alınmalıdır. Kömür doğrudan yapışmanın oluştuğu noktaya geri konulmamalıdır. Aynı bölge hem ağırlık hem ısı bakımından zaten değişmiş olabileceği için kömürün farklı bir kenar bölümünde kullanılması daha doğru olur.
Kömür sayısını hemen azaltmak da her kurulum için doğru çözüm değildir. Sorun folyo gerginliğinden kaynaklanıyorsa bir kömür eksiltmek yalnızca belirtiyi geciktirebilir. Kullanılan kömür sayısının lüle genişliği ve üst düzenle nasıl birlikte değerlendirilmesi gerektiği nargilede kömür sayısı yazısında ayrı olarak açıklanmaktadır.
Aynı Sorun Sonraki Kurulumda Nasıl Önlenir?
Nargile folyosunun kömüre yapışması birden fazla kurulumda tekrar ediyorsa bütün parçaları aynı anda değiştirmek doğru nedeni bulmayı zorlaştırır. Önce folyo gerginliği düzeltilmeli, sonraki denemede delik düzeni kontrol edilmeli, ardından dolum seviyesi ve kömür yerleşimi ayrı ayrı değerlendirilmelidir.
Folyo lüle ağzında düz bir yüzey oluşturmalıdır. Bir kenarın diğerinden daha gevşek kalması, kömür yerleştirildiğinde yüzeyin merkeze veya tek bir yöne doğru çekilmesine neden olabilir.
Delici folyonun üzerine uzun süre bastırılmamalıdır. Küçük ve kontrollü hareketlerle açılan delikler, yüzeyin çevresinde gereksiz kırışıklık oluşmasını azaltır.
Lülenin üst kenarında kalan nemli kalıntı folyo sarılırken üst yüzeye taşınabilir. Dolum tamamlandıktan sonra ağız çevresi temizlenmeli ve folyo kuru yüzeye uygulanmalıdır.
Kömürlerin tamamını folyonun merkezine toplamak, en geniş ve daha az desteklenen bölgeye ağırlık bindirebilir. Başlangıçta kenarlara dağıtılan kömürler tek noktadaki baskıyı azaltır.
Folyo kalınlığı da yüzeyin kömür altında nasıl davranacağını değiştirebilir. İnce folyo küçük gerginlik hatalarını daha belirgin gösterebilir; daha kalın folyo ise tek başına doğru kurulum garantisi vermez. Kalın fakat gevşek bırakılmış bir folyo da kömürün altında çökebilir.
Kullanılan folyonun yapısını değiştirirken kömür sayısını, dolum seviyesini ve delik düzenini aynı anda değiştirmemek gerekir. Farklı folyo seçeneklerinin kurulum üzerindeki etkisini değerlendirmek için nargile folyosu kalınlığı ve ısı geçişi rehberinden yararlanılabilir.
Aynı lüle ve aynı kömür düzeniyle önce yalnızca folyo gerginliğini düzeltin. Yapışma devam ederse bir sonraki kurulumda delik çapını küçültün. Sonraki aşamada dolum seviyesini kontrol edin. Her şeyi aynı anda değiştirmek hangi ayarın sonucu düzelttiğini belirsiz hale getirir.
Kömürün alt yüzeyi de yerleştirme öncesinde incelenmelidir. Belirgin biçimde kırılmış, sivri çıkıntısı bulunan veya kolayca parçalanan kömür yüzeyi folyo deliklerine daha rahat takılabilir. Kömür maşayla tutulduğunda da parçayı kıracak kadar sıkıştırılmamalıdır.
Folyo, maşa, delici ve diğer üst kurulum parçaları nargile malzemeleri kategorisinden incelenebilir. Seçim sırasında yalnızca folyonun kalınlığına değil, lüle ağzına yeterli pay bırakacak ölçüde olmasına ve kurulum boyunca gergin tutulabilmesine de dikkat edilmelidir.
Önce diğer kömürler tepsiye alınmalı, yapışan kömür maşayla yanlarından tutularak küçük bir döndürme hareketiyle ayrılmayı bırakıp bırakmadığı kontrol edilmelidir. Folyo yerinde kalıyor, delikler bozulmuyor ve yüzey gerginliğini koruyorsa kontrollü biçimde devam edilebilir. Folyo kömürle birlikte kalkıyor, yırtılıyor, çöküyor veya dolum yüzeyi deliklerden yukarı çıkıyorsa eski folyo kullanılmamalı ve üst kurulum tamamen yenilenmelidir.